Earth fault στο δίκτυο του πλοίου: πώς εντοπίζεται πραγματικά

Τα περισσότερα δίκτυα χαμηλής τάσης σε πλοία είναι αγείωτα ή γειωμένα μέσω υψηλής αντίστασης. Η επιλογή αυτή είναι σκόπιμη: ένα σφάλμα μόνωσης σε μία φάση δεν δημιουργεί ρεύμα βραχυκύκλωσης και δεν ρίχνει τον breaker. Το πλοίο συνεχίζει να λειτουργεί.

Αυτό είναι το πλεονέκτημα και ταυτόχρονα η παγίδα. Το σύστημα ανέχεται το πρώτο σφάλμα. Δεν ανέχεται το δεύτερο: ένα δεύτερο σφάλμα σε διαφορετική φάση δημιουργεί πλήρες βραχυκύκλωμα μέσω των δύο σημείων, συχνά σε καλώδια που δεν προστατεύονται για τέτοιο ρεύμα.

Τι δείχνει και τι δεν δείχνει το insulation monitoring

Η μονάδα επιτήρησης μόνωσης μετρά την αντίσταση του συνολικού δικτύου προς τη γη. Δείχνει ότι υπάρχει σφάλμα και πόσο σοβαρό είναι. Δεν δείχνει πού. Η κατεύθυνση «ποια αναχώρηση» απαιτεί είτε σύστημα εντοπισμού με σήμα έγχυσης, είτε μεθοδική διαδικασία.

Πριν από κάθε αποσύνδεση: τι λέει το ίδιο το σφάλμα

Η πιο χρήσιμη πληροφορία συλλέγεται πριν αγγίξει κανείς breaker. Τρεις παρατηρήσεις στενεύουν δραστικά την αναζήτηση:

• Εμφανίζεται και εξαφανίζεται; Τότε συνδέεται με κάτι που εκκινεί, θερμαίνεται ή βρέχεται. Καταγράψτε τι λειτουργούσε κάθε φορά.
• Ποια φάση; Οι περισσότερες μονάδες δείχνουν την προσβεβλημένη φάση. Ένα μονοφασικό φορτίο περιορίζει αμέσως τον κατάλογο υποψηφίων.
• Πόσο χαμηλή είναι η αντίσταση; Λίγα kΩ δείχνουν υγρασία ή ρύπανση σε εκτεταμένη επιφάνεια· σχεδόν μηδέν δείχνει σημειακή επαφή αγωγού με μεταλλικό μέρος.

Η μεθοδική διαδικασία

1. Καταγραφή της αρχικής τιμής μόνωσης και της κατάστασης λειτουργίας του πλοίου.
2. Διαχωρισμός δικτύων: αποσύνδεση των μετασχηματιστών φωτισμού και των δευτερευόντων δικτύων ένα προς ένα. Συχνά το σφάλμα εντοπίζεται σε αυτό το βήμα.
3. Διαδοχική απομόνωση αναχωρήσεων στον κύριο πίνακα, με παρακολούθηση της τιμής μόνωσης — ξεκινώντας από τα μη κρίσιμα φορτία και με συνεννόηση για κάθε διακοπή.
4. Όταν εντοπιστεί η αναχώρηση, μέτρηση του κυκλώματος τμηματικά: πίνακας, καλώδιο, φορτίο. Το σφάλμα βρίσκεται πιο συχνά στο τερματικό κουτί ή στο gland παρά στο ίδιο το μηχάνημα.
5. Οπτικός έλεγχος στα ύποπτα σημεία: υγρασία, άλατα, φθορά μανδύα σε διέλευση, χαλαρός ακροδέκτης, συμπύκνωση σε κιβώτιο.
6. Μετά την αποκατάσταση, νέα μέτρηση και καταγραφή — και μέτρηση όλων των υπόλοιπων κυκλωμάτων, γιατί ένα δεύτερο, μικρότερο σφάλμα κρύβεται πίσω από το πρώτο.

Τα σημεία που ευθύνονται πιο συχνά

• Κινητήρες σε χώρους με υγρασία, ιδίως μετά από παρατεταμένη ακινησία.
• Θερμαντικά στοιχεία και ιχνηθέτες θέρμανσης σωληνώσεων.
• Καλώδια καταστρώματος με φθαρμένο μανδύα στα σημεία στήριξης ή διέλευσης.
• Φωτιστικά σώματα σε εξωτερικούς χώρους και σε χώρους πλύσης.
• Θερμαντήρες χώρου (space heaters) γεννητριών και κινητήρων — συχνά ξεχνιούνται εντελώς.
• Παλαιά καλώδια με μόνωση που έχει γίνει υγροσκοπική με τα χρόνια.

Το κρίσιμο σημείο

Ένα earth fault δεν είναι επείγον με την έννοια της άμεσης διακοπής, αλλά είναι επείγον με την έννοια ότι το πλοίο λειτουργεί χωρίς το περιθώριο ασφαλείας που θεωρεί ότι έχει. Η αναβολή του εντοπισμού επειδή «δεν επηρεάζει τίποτα» είναι η πιο συχνή αιτία για το επόμενο, πολύ πιο ακριβό συμβάν.